Dlaczego niektórzy ludzie ciągle podejmują złe decyzje

25-02-2026

Ludzie nieustannie przyswajają informacje z otoczenia, w tym bodźce wzrokowe i dźwięki tła. Z czasem mózg uczy się łączyć te sygnały z tym, co zwykle następuje później. Na przykład znajomy znak, dźwięk lub sytuacja mogą sygnalizować, czy dana decyzja prawdopodobnie doprowadzi do nagrody, czy do negatywnego rezultatu. Proces ten nazywa się uczeniem asocjacyjnym, co oznacza po prostu uczenie się poprzez powtarzające się powiązania między bodźcami a skutkami. W codziennym życiu taki rodzaj uczenia się pomaga ludziom podejmować szybsze i często lepsze decyzje.

Dlaczego niektórzy ludzie ciągle podejmują złe decyzje

Jednak ten system nie działa jednakowo u wszystkich. U osób z , lub wyuczone skojarzenia mogą stać się nadmiernie silne. Zamiast pełnić rolę pomocnych wskazówek, bodźce zaczynają dominować nad procesem decyzyjnym. Ludzie mogą odczuwać silne przyciąganie do określonych obrazów lub dźwięków albo intensywną potrzebę ich unikania, nawet jeśli prowadzi to do niekorzystnych konsekwencji.

Badanie stronniczego podejmowania decyzji

Aby lepiej zrozumieć, jak do tego dochodzi, Giuseppe di Pellegrino z Uniwersytetu Bolońskiego przeprowadził badanie poświęcone temu, w jaki sposób ludzie uczą się na podstawie bodźców oraz jak proces ten może czasem zawodzić. Skoncentrowano się na nieadaptacyjnym , czyli wyborach, które nadal przynoszą szkody lub straty mimo powtarzających się negatywnych skutków.

Jak odkryto, ludzie znacznie różnią się pod względem stopnia, w jakim polegają na bodźcach środowiskowych przy podejmowaniu decyzji. Niektórzy w dużym stopniu opierają swoje wybory na otaczających ich obrazach i dźwiękach, podczas gdy inni korzystają z takich wskazówek znacznie rzadziej.

Dlaczego niektórzy mają trudności z adaptacją

Odkryto istotny problem u osób silnie reagujących na bodźce. Gdy znane sygnały zaczynają wskazywać na bardziej ryzykowne lub mniej korzystne konsekwencje, osoby te często mają trudność z dostosowaniem się do zmiany. Mogą mieć problemy z aktualizowaniem swoich przekonań na temat znaczenia tych bodźców oraz z „oduczaniem się" starych skojarzeń, które przestały być trafne. W praktyce oznacza to, że mózg reaguje tak, jakby nic się nie zmieniło, nawet gdy sytuacja wyraźnie się zmieniła.

W rezultacie niekorzystne podejmowanie decyzji może utrzymywać się przez długi czas. Zamiast dostosowywać się do nowych informacji, ludzie mogą wielokrotnie powtarzać te same ryzykowne lub szkodliwe wybory.

Znaczenie dla uzależnień i zaburzeń lękowych

Według autorów wyniki te sugerują, że niektórzy ludzie mają większą wrażliwość na bodźce niż inni, połączoną z ograniczoną zdolnością do modyfikowania wcześniej wyuczonych skojarzeń. Taka kombinacja może pomóc wyjaśnić, dlaczego pewne wzorce decyzyjne są tak trudne do przełamania.

Zespół badawczy planuje kontynuować badania nad uczeniem asocjacyjnym w populacjach klinicznych. Celem jest lepsze zrozumienie, czy szkodliwe wzorce decyzyjne - charakterystyczne dla uzależnień, zaburzeń kompulsywnych i lękowych - częściej występują u osób szczególnie wrażliwych na bodźce wzrokowe i dźwiękowe wpływające na ich wybory.

Na podstawie:

Senior.pl

Tagi: uzależnienie, zaburzenia lękowe, zaburzenia kompulsywne, podejmowanie decyzji

Zastrzeżenia odpowiedzialności

Podziel się:

Wersja do druku Dodaj link na swojej stronie Kanał RSS

Zobacz także

Skomentuj artykuł:

Komentarze mogą dodawać wyłącznie osoby zalogowane.
Jesteś niezalogowany: zaloguj się / zarejestruj się

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Senior.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Komentarze niezgodne z prawem i Regulaminem serwisu będą usuwane.