24-03-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Obawy przed starzeniem się i lęk przed pogorszeniem zdrowia mogą mieć związek z realnymi, mierzalnymi zmianami biologicznymi zachodzącymi w organizmie. Nowe badania sugerują, że nie jest to wyłącznie kwestia emocji czy nastawienia psychicznego.
W projekcie prowadzonym przez NYU School of Global Public Health stwierdzono, że kobiety silniej martwiące się upływem czasu wykazywały oznaki szybszego starzenia się na poziomie komórkowym. Szczególnie widoczne było to w przypadku lęków dotyczących przyszłego pogorszenia stanu zdrowia.
Jak podkreśla Mariana Rodrigues, współautorka badań, subiektywne doświadczenia mogą wpływać na obiektywne wskaźniki starzenia. Jej zdaniem lęk związany z wiekiem może zostawiać w ciele ślady niosące rzeczywiste konsekwencje zdrowotne.
Niepokój o starzenie jest powszechny i często koncentruje się na obawie przed chorobami, utratą sprawności i samodzielności. Wcześniejsze badania pokazywały już, że długotrwały może oddziaływać na organizm poprzez zmiany epigenetyczne, które modyfikują działanie genów.
Rodrigues zaznacza, że choć wiadomo, iż i depresja wiążą się z wieloma efektami fizycznymi, dotąd rzadko pytano wprost, czy martwienie się samym procesem starzenia ma z nim bezpośredni związek.
W przypadku kobiet problem może być szczególnie istotny. Presja społeczna dotycząca młodego wyglądu, a także kwestie płodności i starzenia reprodukcyjnego mogą nasilać niepokój. W połowie życia wiele kobiet opiekuje się również starzejącymi się rodzicami, co dodatkowo wzmacnia obawy o własną przyszłość.
Przeanalizownao dane 726 uczestniczek projektu Midlife in the United States. Kobiety informowały, jak często martwią się zmianami wyglądu, narastającymi problemami zdrowotnymi czy możliwością, że będą „za stare" na posiadanie dzieci.
Równocześnie pobrano próbki krwi i oceniono biologiczne starzenie za pomocą dwóch tzw. zegarów epigenetycznych - DunedinPACE oraz GrimAge2. Pierwszy mierzy tempo , drugi odzwierciedla kumulację uszkodzeń związanych z wiekiem.
Kobiety z wyższym poziomem lęku starzały się szybciej według wskaźnika DunedinPACE. Najsilniejszy związek dotyczył obaw o pogorszenie zdrowia; lęki związane z wyglądem czy płodnością nie dawały podobnego efektu, prawdopodobnie dlatego, że z czasem zwykle słabną.
Autorzy podkreślają ścisłe powiązanie zdrowia psychicznego i fizycznego. Jednocześnie zauważają, że część zależności może wynikać z niekorzystnych zachowań, takich jak palenie papierosów czy picie alkoholu - po ich uwzględnieniu efekt słabł. Potrzebne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć mechanizm i znaleźć sposoby wsparcia osób zmagających się z lękiem przed starzeniem.
Na podstawie:
Depresja to bardzo poważna choroba, a jej lekceważenie może prowadzić nawet do śmierci. Dotyka ona ludzi w różnym wieku, jednak w przypadku osób starszych bywa często lekceważona, traktowana jako jeden z objawów starzenia się. czytaj dalej »