Programy zmiany stylu życia działają - poprawiają funkcje poznawcze

Projekt LatAm-FINGERS miał na celu sprawdzenie, czy wieloskładnikowe programy profilaktyki demencji można skutecznie dostosować do różnych kultur i systemów opieki zdrowotnej.

Oba testowane programy obejmowały aktywność fizyczną, zdrowe odżywianie, trening funkcji poznawczych oraz zwiększenie aktywności społecznej. Choć oba przyniosły poprawę sprawności umysłowej, wyraźnie lepsze efekty osiągnęli uczestnicy bardziej intensywnego programu.

Badacze podkreślają, że program został gruntownie dostosowany do lokalnych zwyczajów, możliwości finansowych i kulturowych, dzięki czemu może stać się praktycznym narzędziem zdrowia publicznego w krajach Ameryki Łacińskiej.

Każdy kraj uczestniczący w projekcie współdecydował o kształcie programu. Uwzględniono lokalny klimat, dostępność produktów spożywczych, poziom dostępu do technologii oraz preferencje uczestników. Dzięki temu zachowano najważniejsze elementy programu, jednocześnie dostosowując jego realizację do lokalnych warunków.

Aktywność fizyczna obejmowała dobrze znane mieszkańcom regionu formy ruchu, takie jak salsa, tango czy ćwiczenia grupowe w parkach. Z kolei zalecenia żywieniowe oparto na zmodyfikowanej diecie , wykorzystując popularne w Ameryce Łacińskiej produkty, m.in. awokado, , açaí, aguaymanto (miechunka peruwiańska), nasiona chia i pestki dyni. Osobom mniej obeznanym z technologią zapewniono dodatkową pomoc.

W badaniu uczestniczyło 1065 osób z Argentyny, Boliwii, Brazylii, Chile, Kolumbii, Kostaryki, Dominikany, Ekwadoru, Meksyku, Peru i Urugwaju. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup różniących się intensywnością programu oraz poziomem wsparcia.

Grupa realizująca Systematyczną Interwencję Stylu Życia (SLI) korzystała z regularnego coachingu, nadzorowanych ćwiczeń, porad żywieniowych, komputerowych treningów poznawczych, monitorowania czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz 38 spotkań grupowych wzmacniających motywację i . Natomiast grupa kontrolna otrzymała jedynie ogólne zalecenia zdrowotne i uczestniczyła w czterech spotkaniach edukacyjnych w ciągu dwóch lat.

Po zakończeniu dwuletniej obserwacji osoby z grupy SLI osiągnęły znacznie lepsze wyniki niż uczestnicy grupy kontrolnej. Ogólna poprawa funkcji poznawczych była o 55% większa, a dodatkowo odnotowano wyraźniejszą poprawę , funkcji wykonawczych oraz szybkości przetwarzania informacji.

Autorzy podkreślają, że badanie potwierdza możliwość skutecznego wdrażania wieloskładnikowych programów profilaktyki demencji w bardzo zróżnicowanych społecznościach. Wyniki wskazują, że odpowiednia struktura zajęć, stałe wsparcie specjalistów i aktywność społeczna odgrywają kluczową rolę w ochronie zdrowia mózgu i w przyszłości mogą uzupełniać leczenie farmakologiczne chorób otępiennych.