Sny nie są tak chaotyczne, jak się wydaje

Przeanalizowano ponad 3700 opisów snów i doświadczeń na jawie pochodzących od 287 uczestników w wieku 18 - 70 lat. Przez dwa tygodnie uczestnicy prowadzili codzienne zapisy swoich przeżyć. W tym samym czasie badacze zbierali szczegółowe dane dotyczące nawyków , zdolności poznawczych, cech osobowości oraz profili psychologicznych.

Aby przeanalizować tak duży zbiór danych, naukowcy wykorzystali zaawansowane narzędzia przetwarzania języka naturalnego. Metody te pozwoliły systematycznie badać znaczenie i strukturę opisów snów. Wyniki pokazały, że sny nie są przypadkowe ani chaotyczne.

Odzwierciedlają raczej złożoną interakcję między indywidualnymi cechami (takimi jak skłonność do „błądzenia myślami", zainteresowanie snami czy jakość snu) a czynnikami zewnętrznymi, w tym dużymi wydarzeniami społecznymi, takimi jak pandemia COVID-19.

Porównując opisy codziennych doświadczeń i snów, badacze odkryli, że mózg nie odtwarza po prostu rzeczywistości z czasu czuwania podczas snu. Zamiast tego przekształca te doświadczenia. Znane miejsca, takie jak miejsca pracy, szpitale czy szkoły, nie są odtwarzane dokładnie: zostają przeobrażone w żywe, wciągające sceny, które często łączą różne elementy i zmieniają perspektywę w nieoczekiwany sposób.

Proces ten sugeruje, że sny aktywnie rekonstruują rzeczywistość, zamiast ją biernie odzwierciedlać. Mózg łączy wspomnienia z wyobrażonymi lub przewidywanymi wydarzeniami, tworząc nowe, a czasem surrealistyczne scenariusze.

Nie wszyscy śnią w ten sam sposób. Osoby, które częściej „odpływają myślami", częściej zgłaszały sny fragmentaryczne i ciągle się zmieniające. Z kolei osoby przywiązujące większą wagę do snów i wierzące, że mają one znaczenie, częściej doświadczały bogatszych i bardziej immersyjnych światów sennych.

Badanie analizowało także wpływ dużych wydarzeń na treść snów. Dane zebrane podczas lockdownu przez badaczy z Uniwersytetu Sapienza w Rzymie, a następnie porównane z wynikami zespołu IMT School for Advanced Studies Lucca, pokazały, że sny w tym okresie były bardziej intensywne emocjonalnie i częściej zawierały motywy ograniczeń oraz restrykcji. Z czasem, gdy ludzie się adaptowali, te wzorce stopniowo zanikały, co sugeruje, że treść snów ewoluuje wraz z psychologicznym przystosowaniem do dużych zmian życiowych.

- Nasze wyniki pokazują, że sny nie są jedynie odbiciem przeszłych doświadczeń, lecz dynamicznym procesem kształtowanym przez to, kim jesteśmy i czego doświadczamy - wyjaśnia Valentina Elce, badaczka w IMT School i główna autorka pracy. - Łącząc dane na dużą skalę z metodami obliczeniowymi, byliśmy w stanie odkryć wzorce w treści snów, które wcześniej były trudne do uchwycenia - dodaje.