22-08-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Curtin University pokazuje, że spalanie odpadów z tworzyw sztucznych w gospodarstwach domowych jest znacznie powszechniejsze, niż dotychczas sądzono. W wielu krajach rozwijających się plastik służy nie tylko jako odpad, ale również jako źródło energii do gotowania, ogrzewania czy rozpalania ognia.
W badaniu wzięło udział ponad 1000 osób z 26 państw, m.in. naukowców, pracowników administracji i liderów społeczności współpracujących z ubogimi dzielnicami miejskimi. Co trzeci respondent znał gospodarstwa domowe, w których pali się , a część przyznała, że sama praktykowała takie rozwiązanie.
Główną przyczyną spalania plastiku jest energetyczne. Tam, gdzie czystsze paliwa są zbyt drogie, a system odbioru odpadów działa niewydolnie, plastik staje się łatwo dostępnym, choć bardzo niebezpiecznym paliwem. Spalane są m.in. torby foliowe, butelki, opakowania i różnego rodzaju folie.
Najczęściej odpady spalane są w prostych piecach lub na otwartych paleniskach, co prowadzi do powstawania toksycznego dymu wewnątrz domów i gęsto zaludnionych osiedli. Najbardziej narażone na jego wdychanie są kobiety, dzieci, osoby starsze oraz osoby z niepełnosprawnościami.
Szczególnie niebezpieczne jest spalanie polichlorku winylu (PVC). W jego wyniku powstają dioksyny i furany - jedne z najbardziej toksycznych związków chemicznych, które mogą powodować nowotwory, zaburzenia rozrodczości, uszkodzenia układu odpornościowego i długo utrzymują się w środowisku.
Zagrożenie nie ogranicza się jedynie do zanieczyszczenia powietrza. Toksyczne substancje osiadają również na glebie, przedostają się do wody oraz żywności. Badania prowadzone w pobliżu miejsc spalania plastiku wykazały obecność niebezpiecznych związków m.in. w glebie i .
Autorzy podkreślają, że problemu nie da się rozwiązać wyłącznie poprzez zakazy i kampanie informacyjne. Spalanie plastiku jest konsekwencją głębszych problemów społecznych, takich jak skrajne ubóstwo, brak dostępu do nowoczesnych źródeł energii oraz niewystarczające systemy gospodarowania odpadami.
Naukowcy apelują o działania systemowe obejmujące poprawę infrastruktury sanitarnej, rozwój skutecznego odbioru odpadów oraz zapewnienie mieszkańcom dostępu do bezpiecznych i przystępnych cenowo źródeł energii. Jest to szczególnie ważne, ponieważ prognozy wskazują, że do 2060 roku światowa produkcja i zużycie plastiku mogą się potroić.
Na podstawie: